Szałwia lekarska

Szałwia lekarska

W stanie naturalnym występuje w strefie Morza Śródziemnego. Jest rośliną wieloletnią, tworzącą liczne czterokanciaste łodygi, drewniejące u nasady. Liście omszone, naprzeciwległe, długoogonkowe, często pojedynczo lub podwójnie u nasady uszate. Silnie unerwione, szczególnie od strony spodniej. Kwiaty zebrane w niby okółki na szczytach pędów, liliowe, fioletowe. Cała roślina bardzo silnie pachnie. Jest miododajna.

Surowiec - liść szałwii i ziele.

Zastosowanie - w stanach zapalnych błon śluzowych przewodu pokarmowego, w nadmiernej fermentacji jelitowej, biegunkach. Poprawia się również trawienie i przyswajanie składników pokarmowych. Również w przypadku stanów zapalnych jamy ustnej, gardła, oskrzeli, utrudnionym odkrztuszaniu. Działa także przeciwpotnie, oraz hamuje nadmierną laktację u karmiących matek. Przetwory z szałwi mają działanie estrogenne, pobudzające miesiączkowanie w przypadkach gdy jest zbyt skąpe. Zewnętrznie do płukań jamy ustnej i gardła, przemywań skóry, okładów na kontuzjowane ścięgna i mięśnie.
Duże dawki szałwii podawane przez dłuższy czas mogą podrażniać żołądek,( większe dawki nie są zalecane w ostrym nieżycie żołądka), powodować nudności, wymioty, otępienie, ze względu na obecność tujonu w olejku eterycznym.

Stanowisko - wymaga stanowisk o wystawie południowej, osłoniętych od wiatrów, gleby o odczynie obojętnym, żyznej i przepuszczalnej. W miejscu słonecznym wytwarza więcej olejków. Ponieważ ma głęboki system korzeniowy, gleba pod jej uprawę powinna być dobrze przygotowana. Bardzo dobrze rozmnaża się z nasion wysiewanych wprost do gruntu, wczesną wiosną. Można nasiona wysiewać także do doniczek i przesadzać wyrośnięte rośliny na miejsca stałe. Możemy wykonać także sadzonki z rośliny matecznej, najlepiej w ten sposób, że okopujemy roślinę na wysokość jej pędów. Po wypuszczeniu przez nie korzeni, odcinamy je i wysadzamy. Sadzonki można także wykonywać, przez oberwanie pędu z tzw. piętką.

Receptury:

Napar - 1 - 2 łyżeczki liści zalać 1/2 szklanki wrzącej wody i naparzać pod przykryciem 10 min. Odstawić na 10 min. i pić 1 - 3 razy dziennie po 1/3 - 1/2 szklanki przed jedzeniem w nieżycie żołądka i jelit, biegunkach, nadmiernej laktacji u karmiących matek. Ten sam napar stosuje się zewnętrznie do płukania jamy ustnej (dobrze jest go łączyć z 10 - 20 kroplami Azulanu) , przemywań skóry przy wrzodach, odmrożeniach, stłuczeniach.

Nalewka - 25 g wysuszonych i rozdrobnionych liści zalać 130 ml spirytusu 70 % i macerować dwa tygodnie często wstrząsając. Przyjmować 30 - 50 kropli w kieliszku wody w objawach j.w. Wyciąg alkoholowy ma silniejsze działanie przeciwpotne.

Ocet - garść liści zalać octem i zagotować, przykładać ciepłe na naciągnięte ścięgna.

Kosmetyka - używać do kąpieli i przemywań skóry szczególnie w przypadku tłustej cery, płukać ciemne włosy.

Kuchnia - jako przyprawa w niewielkiej ilości do mdłych potraw, sosów, tłustych mięs, farszów, wątróbki. Dobra do aromatyzowania octów.

Ogród - odstrasza swym zapachem myszy.