Nagietek lekarski

Nagietek lekarski

W stanie naturalnym występuje w rejonie Morza Śródziemnego. Jest rośliną jednoroczną, o wzniesionych pędach, silnie się rozgałęziających do 40 cm wys. Kwiaty osadzone na szczytach pędów są złożone. Wewnątrz koszyczka znajdują się kwiaty rurkowate, a zewnętrzne są języczkowate. Koloru od żółtego do pomarańczowego.

Surowiec - surowiec pozyskuje się z kwiatów pomarańczowych. Zbiera się całe koszyczki nagietka, lub same płatki języczkowe, które wyskubuje się z koszyczka. Ponieważ podstawowe związki czynne zawarte w kwiatach nagietka nie rozpuszczają się w wodzie, głównie stosuje się wyciągi alkoholowe lub olejowe.

Zastosowanie - przede wszystkim w problemach skórnych, ranach, spękaniach skóry, owrzodzeniach, odmrożeniach, wysypkach itp. Także jako środek przeciwbakteryjny i przeciwzapalny. Ma bardzo duże zastosowanie w kosmetyce.

Stanowisko - nie ma specjalnych wymagań, ale w miejscu nasłonecznionym i osłoniętym od wiatru, w miarę wilgotnej glebie, tworzy ładne, duże koszyczki kwiatowe lepiej wybarwione. Nasiona wysiewa się bezpośrednio do gleby. Dobrze jest wysiewać je w ciągu sezonu parę razy, aby zapewnić sobie kwiaty aż do jesieni. Rozsiewa się również sam.

Receptury:

Napar - 1 łyżkę kwiatów zalać 1 i 1/2 szklanką wrzącej wody i naparzać pod przykryciem 30 min. Odstawić na 10 min i pić 3 razy dziennie po 1/2 szklanki na 1 godz przed jedzeniem. Dobrze jest dodać do naparu szczyptę szałwii i dziurawca. Stosować w nieżytach przewodu pokarmowego, bolesnym miesiączkowaniu, zaburzeniach wydzielania żółci. Zewnętrznie na problemy skórne.

Nalewka - 50 g koszyczków lub samych płatków zalać 1/2 l alkoholu 40% i macerować dwa tygodnie, często wstrząsając. Przecedzić i stosować 1/2 łyżeczki w kieliszku wody 2 - 3 razy dziennie jak w przypadku naparu.

Wino nagietkowe - 20 - 40 g świeżych kwiatów języczkowych zalać butelką wina białego gronowego lub owocowego, macerować dwa tygodnie często wstrząsając. Przecedzić i dodać 30 g soku dziurawcowego, pić po kieliszku 2 - 3 razy dziennie na 1 godz przed jedzeniem. Ma działanie ogólnie wzmacniające. ( Ze względu na obecność dziurawca uważać na słońce. )

Ocet nagietkowy - około 100 g świeżych, kwitnących pędów posiekać i dodać 25 ml spirytusu, 135 ml octu 10 %, wymieszać i odstawić na 10 dni często wstrząsając. Przecedzić i używać na skórne dolegliwości - przeciw trądzikowi, zgrubieniom skóry, świądowi i zapaleniu skóry, kontuzjom.

Wyciąg olejowy - świeżo zebrane kwiaty ok.1 - 2 garście zalać olejem roślinnym w małym najlepiej szklanym naczyniu ( tyle aby były zakryte ) i postawić na parze na 1 - 2 godz przez kolejne 2 - 3 dni, aż płatki staną się kruche, a olej będzie pomarańczowy. Przecedzić, wycisnąć kwiaty. Przechowywać w buteleczkach z ciemnego szkła najlepiej w lodówce. Stosować zewnętrznie na skórę jako środek przeciwzapalny, trudno gojące się rany, popękania, oparzenia termiczne i słoneczne. Można łączyć z maścią Dermosan lub Tormentiol.

Kuchnia - płatki dodawać do potraw, szczególnie mlecznych, omletów, wypieków, ryżu.

Ogród - nagietek jest rośliną, której nie powinno zabraknąć w ogrodzie. Ma bardzo korzystny wpływ na glebę, podobnie jak aksamitki przyciągają do swych korzeni nicienie, ograniczając znacznie w ten sposób ich populację. Dobrze jest nimi obsadzać brzegi rabatek, czy rozsiewać między roślinami. Szczególnie dobrze jest je stosować jako płodozmian np. w uprawie mieczyków. Jesienią należy nagietki i aksamitki wyrwać z ziemi i najlepiej spalić.