Macierzanka piaskowa, Tymianek właściwy

Macierzanka piaskowa, Tymianek właściwy

Macierzanka piaskowa występuje praktycznie w całej Europie, północnej Afryce, Ameryce Północnej, środkowej i północnej Azji. W Polsce pospolita na niżu. Jest niską krzewinką, o płożących się łodyżkach, u nasady drewniejących i rozgałęziających się. Liście ma drobne, jajowawate lub eliptyczne, kwiaty drobne, różowe, purpurowe. Cała roślina silnie pachnie. Pod nazwą macierzanki jest wiele podgatunków różniących się wysokością, kształtem liści, zapachem.

Tymianek właściwy jest krzewinką podobnie jak macierzanka, ale wyższą do 40 cm. Odznacza się silnym przyjemnym tymolowym aromatem. Są roślinami miododajnymi.

Surowiec - zbiera się zakwitające gałązki powyżej zdrewniałej części.

Zastosowanie - macierzankę i tymianek stosuje się przede wszystkim jako lek wykrztuśny, odkażający, przeciwbakteryjny. Macierzankę poleca się również w stanach nieżytowych jelit, nadmiernej fermentacji, biegunce. Łagodzi bóle głowy. Obydwie rośliny stosuje się zewnętrznie w problemach skórnych, zakażeniach bakteryjnych, trądziku, bólach neuralgicznych, kontuzjach. Macierzanka szczególnie nadaje się do kąpania małych dzieci, osób starszych i rekonwalescentów. Wewnętrznie dawkować należy ostrożnie, gdyż może wywoływać nudności.

Stanowisko - potrzebują miejsca słonecznego i ciepłego, wtedy są zdecydowanie bardziej aromatyczne. Gleby przepuszczalnej, wapiennej. Z powodzeniem można nimi obsadzać rabatki w formie obwódek, stosować na wszelkiego rodzaju murki skalne, czy skalne ogródki. Nasiona można wysiewać wprost do gruntu, ale lepiej wysiać je do doniczek w lutym - marcu i potem wysadzić na miejsce stałe.

Receptury:

Napar - 1 łyżkę ziela zalać szklanką wrzącej wody i naparzać pod przykryciem 20 min. Pić 1/4 - 1/2 szklanki przed jedzeniem dla poprawienia trawienia i jako środek wykrztuśny.
Do płukania jamy ustnej czy przemywania skóry korzystnie jest łączyć ziele macierzanki i tymianku z liśćmi szałwi.

Kosmetyka - zioła do kąpieli- 200 g ziela macierzanki zalać 3 l wrzącej wody. Odstawić pod przykryciem na 20 - 30 min i przecedzone dodać do kąpieli. Kąpiel działa dezynfekująco i przeciwzapalnie, oraz wzmacniająco i regenerująco.
Tymianek zaparzony razem z rozmarynem jest dobrą płukanką do tłustych włosów, działa również przeciwłupieżowo.

Kuchnia - tymianek świeży lub suszony w niewielkich ilościach ( świeży jest lepszy ) jest dobrą przyprawą do tłustych potraw, do drobiu, dziczyzny, zup. Służy do aromatyzowania likieru benedyktyńskiego.